بررسى : با صرف نظر از لفظ و ضبط دوم اين حديث ، اجازه دهيد بنده نيز به شرح يا تأويل آن چه از تفسير منسوب به على ابن ابراهيم آمده ، بپردازم . زيرا در متون مهم حديثى نيز آمده است . و فعلًا دربار كوه « قاف » بحث مى كنيم نه دربار آيه : در سال هاى دهه چهل هجرى شمسى « 1 » ، خبرى به عنوان كشف فسيل هاى كشتى نوح ، در برخى جرايد آن زمان ، منتشر شد از جمله نشريه ماهنامه « مكتب اسلام » آن را نقل كرده بود . و نام كوهى كه در شرق درياى سياه قرار دارد را « قاف » ذكر كرده بودند . و دلايل و قراين زيادى را در ميان حديث ها مى توان يافت كه مراد از كوه قاف ، همان كوه قفقاز است . اما نه فقط آن تكّ بزرگ كه مانند ديوار عظيم از درياى خزر تا درياى سياه كشيده شده ، بل كوهى كه به دور دنيا كشيده شده و كوه قفقاز بخش كوتاهى از آن است كه در بيان حديث ها به عنوان سمبل كوه محيط بر دنيا ، عنوان شده است . به موازات مدار كر ماه ، يك سلسله كوه كه مرتفع ترين كوه هاى دنيا هستند ، كشيده شده و شبيه كمربند كر زمين است كه ارتفاعات فلات آناتولى ( تركيه ) ، فلات ايران و البرز ، فلات تبت ، ، هيماليا ، اورست ، سلسله كوه هاى آند در قار امريكا ، كوه هاى پيرنه و كانتابريان در اسپانيا ، و سلسله كوه هاى آلپ در فرانسه ، سوئيس و اتريش ، وسلسله كوه هاى آلپ دينارى در بوسنى هرزگوين تا برسد به فلات آناتولى را شامل مىشود . حديث هاى معتبر ما اين كمربندى را در نظر دارند . اما بايد به سه نكته توجه كرد : 1 - مطابق يكى از نظريه ها ، سدّ ذوالقرنين همان است كه در قفقاز است ، برخى معتقد هستند كه آن را كورش ايرانى ساخته است و مراد از يأجوج و مأجوج ، اقوام ترك آن سوى كوه قفقاز است .

--> ( 1 ) - و شايد در سال هاى اول دهه پنجاه بود ، به هر صورت در فاصله ميان سال 46 و 54 بود .